BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Cybula Iwona (Andrzej Frycz Modrzewski Cracow University)
Tytuł
Tourism as a New Form of Leisure in Light of "Wędrowiec" ["The Wanderer"] Weekly Magazine (1863-1906)
Turystyka jako nowa forma spędzania czasu wolnego w świetle "Wędrowca" (1863-1906)
Źródło
Folia Turistica / Akademia Wychowania Fizycznego im. B. Czecha w Krakowie, 2018, nr 46, s. 149-181, rys., bibliogr. 95 poz.
Słowa kluczowe
Turystyka, Czas wolny, Ruch turystyczny, Badania historyczne
Tourism, Leisure time, Tourist movement, Historical research
Uwagi
streszcz., summ.
Abstrakt
Cel. Próba identyfikacji "Wędrowca" jako źródła wiedzy o dziejach turystyki oraz podejścia redakcji do omawianej tematyki.
Metoda. Badaniem objęto materiał związany z rozwojem i popularyzacją turystyki, publikowany w badanym czasopiśmie na przestrzeni 44 lat jego ukazywania się. W okresie od 1863 r. do 1906 r. ukazało się 2289 numerów. Zastosowana została metodologia historyczna.
Wyniki. Analiza materiału źródłowego pozwoliła stwierdzić, że warszawski tygodnik ilustrowany "Wędrowiec" okazał się być wartościowym i zaangażowanym "świadkiem" rodzącego i rozwijającego się ruchu turystycznego. Przez 44 lata z różnym natężeniem podejmował ten temat. Niemniej jednak publikacje zamieszczane na jego łamach pozwoliły odtworzyć obraz warunków i problemów związanych z rozwojem ruchu turystycznego w omawianym okresie.
Ograniczenia badań i wniosków. Wnioski oparto na analizie zebranego materiału źródłowego. Ciekawym ich dopełnieniem byłoby porównanie zebranego materiału z pozostałą zawartością czasopisma (jak wskazano w artykule, tematyka związana z turystyką tatrzańską stanowiła jedynie niewielki ułamek prezentowanych zagadnień w badanym czasopiśmie).
Implikacje praktyczne. Wnioski z analizy zebranego materiału w sposób istotny wzbogacają dotychczasową wiedzę na temat dziejów turystyki z drugiej połowy XIX wieku oraz początków XX wieku.
Oryginalność pracy. Ujęcie tematu z perspektywy specjalistycznego czasopisma jakim był "Wędrowiec" oraz analiza materiału źródłowego, zgromadzonego w przedmiotowym tygodniku, który dotychczas nie doczekał się opracowania w kontekście wpływu jaki mógł wywrzeć na rozwój i promocję turystyki w społeczeństwie polskim w drugiej połowie XIX wieku oraz na początku XX wieku.
Rodzaj pracy. Artykuł monograficzny. (abstrakt oryginalny)

Purpose. This issue attempts to identify "Wędrowiec" [The Wanderer] as a source of knowledge about the history of tourism and to define the editorial team's approach to this subject.
Method. The study covers the information related to tourism in general, its types and development, and promotion among the Polish society published in "Wędrowiec" [The Wanderer] for 44 years when the magazine was being published, i.e. from 1863 until 1906. 2,289 issues of the magazine were published. Historical methodology has been applied.
Findings. Analysis of the material led to the conclusion that "Wędrowiec" [The Wanderer] proved to be an appreciated and involved witness of the emergence and development of tourism. For 44 years, the subject was handled with varying levels of intensity. Nevertheless, the publications helped restore the picture of the conditions and problems faced by the tourism of those days.
Research limitations and conclusions. Conclusions were based on analysis of the collected source material. An interesting complement would be to compare the collected material with the remaining contents of the magazine (as indicated in the article, topics related to tourism are just a small part of the issues presented in "Wędrowiec" [The Wanderer]).
Practical implications. Conclusions from analysis of the collected material are very important for the existing knowledge about the history of tourism in the latter part of the second half of the 19th and early beginnings of the 20th century.
Originality. Approaching the subject from the perspective of a specialist magazine and analysis of the collected material included in "Wędrowiec" [The Wanderer] that has not been analysed within the context of the influence it could have on the development and promotion of tourism among the Polish society in the second half of the 19th and the early part of the 20th century.
Type of paper. Monographic article. (original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. (.) (1982), Cicho było ongi... [It was Guiet Yore...], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 29, p. 455.
  2. (!) (1891), Ekscentryczni turyści [The Eccentric Tourists], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 18, p. 264.
  3. Amerykańska podróżomania (1866) [American Travelmania], "Wędrowiec" [The Wanderer], no. 198, p. 255.
  4. Ant. Sk (1890), Wystawa podróżnika [Traveller's Exhibition], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 46, p. 287.
  5. ant. (1891), "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 50, p. 648.
  6. Anybody (1891), A Girl in the Karpathians, "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 18, p. 260.
  7. Ap. Ol-ski (1900), "Wędrowiec" [The Wanderer], no. 31, p. 612.
  8. Arkuszewski W. (1973), Wiślane statki pasażerskie XIX i XX wieku [Passenger Ships on the Vistula of the 19th and 20th Centuries], Gdańsk.
  9. Arona (1872), Kilka listów z podróży [Several Letters from Travel], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 145, p. 233.
  10. B. A. (1894), "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 40, p. 784.
  11. Biuro dla podróżnych Cook'a (1877) [Office for Cook's Travelers], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 14, p. 214.
  12. Bon G. Le (1887), Francuz w Tatrach. Wycieczka antropologiczna w r. 1879 [Frenchman in the Tatras. Anthropological Excursion in 1879], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 15-20.
  13. Brzozowska D. (1971), Artur Gruszecki 1852-1927, [in:] Obraz literatury polskiej XIX i XX w. Literatura polska w okresie realizmu i naturalizmu [Image of Polish Literature of the 19th and 20th Centuries. Polish Literature in the Period of Realism and Naturalism], Warszawa, Vol. IV.
  14. Chmielowski P. (1898), Zarys najnowszej literatury polskiej, 1864-1897 [An Outline of Recent Polish Literature, 1864-1897], Kraków-Petersburg, edition 4.
  15. Chwaściński B. (1988), Z dziejów taternictwa. O górach i ludziach [From the History of Mountaineering in the Tatras. About the Mountains and People], Warszawa.
  16. Col (1905), Czemu się to dzieje? [Why is it Happening], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 38, p. 722.
  17. Chrzanowski B. (1931), Dziesięć lat tajnych wycieczek młodzieży z zaboru pruskiego do Krakowa 1905-1914 [Ten Years of Secret Trips of the Youth from the Prussian Partition to Cracow 1905-1914], "Niepodległość", vol. 4, No. 2.
  18. Czachowski K. (1934), Obraz współczesnej literatury polskiej, 1884-1933 [The Image of Contemporary Polish Literature, 1884-1933], Vol. I: Naturalizm i neoromantyzm [Naturalism and Neo-Romanticism], Lwów.
  19. Cybula I. (2007), Przegląd polskich czasopism podróżniczych, turystycznych i krajoznawczych wychodzących na ziemiach polskich do I wojny światowej [Overview of Polish Travel, Tourist and Sightseeing Magazines, Coming out into the Polish Lands before World War 1], "Folia Turistica", No. 18.
  20. Cybula I. (2015), "Wędrowiec" jako źródło wiedzy o dziejach turystyki tatrzańskiej ["The Wanderer" as a Source of Knowledge about the History of Tourism in the Tatra Mountains], "Folia Turistica", No. 36, p. 41-65.
  21. Cybula I. (2014), Turystyka tatrzańska w tygodniku warszawskim "Wędrowiec" (1863-1906) [Tourism in the Tatra Mountains in the War saw Weekly Magazine "The Wanderer"], PhD theses written under the direction of prof. dr hab. Kałamackiej E. at Faculty of Physical Education and Sport at Bronislaw Czech University of Physical Education, Cracow, Poland.
  22. Dziekoński T. (1935), Biura podróży w zarysie historycznym i organizacyjnym [Historical and Organizational Outlines of Travel Agencies], Warszawa.
  23. Dla podróżujących kolejami! (1888) [For Traveling by Rail!], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 36, p. 431.
  24. Długołęcka I., Pinkwart M. (1989), Zakopane. Przewodnik historyczny [Zakopane. Historical Guide], Warszawa.
  25. Dobrowolski T. (1960), Nowoczesne malarstwo polskie [Modern Polish Painting], Wrocław-Kraków, Vol. II.
  26. Detko J. (1980), Warszawa naturalistów [Warsaw Naturalists], Warszawa. (ecki) (1892), "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 11, p. 166.
  27. F.S. [Filip Sulimierski] (1880), Z biegiem Wilii, od Werek do Zakretu [Over the Wilia, from Werek to Zakret], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 188, p. 87-89.
  28. Goszczyńska A. (2004), "Wędrowiec" Artura Gruszeckiego jako pismo literackie i podróżnicze w latach 1884-1887 ["The Wanderer" of Arthur Gruszecki as a Literary and Travel Magazine in the Years 1884-1887], Ph.D. thesis written under the direction of prof. Czarnika O. S. at the University of Lodz [by:] "Acta Uniwersitatis Lodziensis. Folia Librorum" (2007), Vol. 14.
  29. Homola I. (1991), Od wsi do uzdrowiska. Zakopane w okresie autonomii galicyjskiej 1867-1914 [From Village to Resort. Zakopane during the Galician Autonomy 1867-1914], [in:] Zakopane czterysta lat dziejów [Zakopane Four Hundred Years of History], (ed.:) Dutkowa R., Kraków, Vol. I.
  30. Hotel "Metropolitan" w Nowym Yorku (1866) ["Metropolitan Hotel" in New York], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 169, p. 208.
  31. Hotele w Szwajcaryi (1877) [Hotels of Switzerland], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 48, p. 342.
  32. ig (1903), Z historii podróży [From History of Travelling], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 21, p. 407.
  33. Jakubowski J. Z. (1947), "Wędrowiec" (1884-1887) ["The Wanderer" (1884- 1887)], "Prace Polonistyczne", series V.
  34. Jakubowski J. Z. (1951), "Wędrowiec" (1884-1887) ["The Wanderer" (1884- 1887)], [in:] Jakubowski J. Z., Z dziejów naturalizmu w Polsce [From the History of Naturalism in Poland], Wrocław.
  35. Jakubowski J. Z. (1967), Zapomniane ogniwo. Studium o Adolfie Dygasińskim [Forgotten Link. Study about Adolf Dygasinski], Warszawa.
  36. K. D. -S. (1900), "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 32, p. 631.
  37. K. W. (1901), Wycieczki turystyczne parostatkami [Tourist Trips by Steamboat], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 27, p. 528.
  38. Kabata M. (1978), Warszawska batalia o nową sztukę (Wędrowiec" 1884- 1887) [The Warsaw Battle for the New Art ("The Wanderer" from 1884 to 1887)], Warszawa.
  39. Kamisińska D. (2009), Grafika Gustave'a Dorégo w tygodniku "Wędrowiec" z lat 1863-1883 [Graphics by Gustave Dore in the Weekly "The Wanderer" from the Years 1863-1883], "Rocznik Historii Prasy Polskiej", Vol. 1 (23).
  40. Kamisińska D., Warszawski tygodnik "Wędrowiec" w latach 1863-1883 [The Warsow Weekly "The Wanderer" from the Years 1863-1883], PhD theses written under the direction of prof. dr. hab. Wrony G. in Faculty of Humanities at the University of Mikołaj Kopernik.
  41. Kamisińska D. (2010), Warszawski tygodnik "Wędrowiec" w latach 1863- 1883 (część 1) [The Warsow Weekly "The Wanderer" from the Years 1863- 1883 (part I)], "Toruńskie Studia Bibliologiczne", no. 2 (5).
  42. Kamisińska D. (2011), Warszawski tygodnik "Wędrowiec" w latach 1863- 1883 (część 2) [The Warsow Weekly "The Wanderer" from the Years 1863- 1883 (part II)], "Toruńskie Studia Bibliologiczne", No. 1 (6).
  43. Karłowicz M. (1895), Wycieczka na króla Tatrzańskiego i na szczyt Mięguszowiecki [Hike to the Top of the King of Tatra and the Peak Mieguszowiecki], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 7.
  44. Kleiner J. (1960), Zarys dziejów literatury polskiej [Outline of History of Polish Literature], vol. II: 1831-1918, Wrocław, edition 2.
  45. Kmiecik Z. (1984), Oblicze społeczno-kulturalne tygodnika "Wędrowiec" (1886-1905) [The Socio-Cultural Face of the Weekly "The Wanderer" (1886-1905)], "Kwartalnik Historii Prasy Polskiej", vol. XXIII, no. 4.
  46. Konieczna-Domańska A. (2008), Biura podróży na rynku turystycznym [Travel Agents on the Tourist Market], Warszawa.
  47. Kosiński K. (1928), Stanisław Witkiewicz, Warszawa.
  48. Kostyum przemienny dla kobiet (1896) [Kostyum Alternating for Women], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 44, p. 349.
  49. Kowecka E. (1994), Wycieczki kolejowe w Królestwie Polskim w 1867 r. [Railway Tours in the Polish Kingdom in 1867], "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej", vol. 42, No. 3-4.
  50. Kozłowska-Szczęsna T. (2000), Stan badań klimatu i bioklimatu uzdrowisk polskich [The State of Research about Climate and Bioclimate of Polish Spas], Warszawa.
  51. Krygowski W. (1973), Zarys dziejów polskiej turystyki górskiej [Outline of History of Polish Mountain Tourism], Warszawa.
  52. Kronika zagraniczna (1865) [Foreign Chronicle], "Wędrowiec" [The Wanderer], no. 133, p. 44.
  53. Kulczycka-Saloni J., Ihnatowicz E. (1992), Przedmowa [Preface], [in:] Warszawa Pozytywistów [Warsaw Positivists], (eds.:) Kulczycka-Saloni J., Ihnatowicz E., Warszawa.
  54. Kulczycki Z. (1977), Zarys historii turystyki w Polsce [Outline of History of Polish Tourism], Warszawa.
  55. Markiewicz H. (2004), Pozytywizm [Positivism], Warszawa, edition 7. Mączak A. (2001), Peregrynacje, wojaże, turystyka [Peregrinations, Voyages, Tourism], Warszawa.
  56. Najświeższe podróże angielskie (1883) [The Latest English Travels], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 31, p. 493.
  57. Nofer-Ładyka A. (1985), "Wędrowiec" [The Wanderer], [in:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny [Polish Literature. Definitive Guide], Warszawa, Vol. II.
  58. Nowa ustawa paszportowa (1905) [New Passport Act], "Wędrowiec" [The Wanderer], no. 38, p. 729.
  59. Nowak Z. (1988), Zasługi Władysława Zamoyskiego dla budowy kolei Chabówka-Zakopane [Merit of Wladysław Zamoyski for the Construction of the Railway Chabówka-Zakopane], "Pamiętniki Biblioteki Kórnickiej", Vol. 22.
  60. Olkuśnik M. (2013), Podróże, turystyka i wypoczynek pozamiejski w świadomości społeczeństwa Warszawy na przełomie XIX i XX wieku [Travel, Tourism and Leisure in Suburban in Awareness of Warsaw Society at the Turn of the XIX and XX Centuries], Warszawa.
  61. Olszaniecka M. (1971), Wstęp i Komentarz [Introduction and Commentary], [in:] Witkiewicz S., Pisma zebrane [Collected Writings], vol. I: Sztuka i krytyka u nas [Art and Criticism with Us], Kraków.
  62. Olszaniecka M. (1984), Dziwny człowiek (O Stanisławie Witkiewiczu) [Weird Man (About Stanislaw Witkiewicz)], Kraków-Wrocław.
  63. Orłowicz M. (1970), Moje wspomnienia turystyczne [My Tourist Memories], Wrocław-Warszawa-Kraków.
  64. Paryski W. H. (1991), Powstanie zakopiańskiego ośrodka turystycznego [The Creation of the Tourist Resort of Zakopane], [in:] Zakopane czterysta lat dziejów [Zakopane Four Hundred Years of History], (ed.:) Dutkowa R., Kraków, vol. II.
  65. Paszporty zagraniczne (1905) [Foreign Passports], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 40, p. 769.
  66. Piasecki Z. (1991), Początki działalności literackiej Stanisława Witkiewicza w "Wędrowcu" Artura Gruszeckiego [The Beginnings of Literary by Stanislaw Witkiewicz in "The Wanderer" of Arthur Gruszecki], Filologia Polska, Vol. 30.
  67. Piasecki Z. (1976), "Wędrowiec" z lat 1884-1887 ["The Wanderer" from 1884 to 1887], "Zeszyty Naukowe WSP w Opolu".
  68. Piasecki Z. (1992), Stanisław Witkiewicz w "Wędrowcu" Artura Gruszeckiego [Stanislaw Witkiewicz in "The Wanderer" by Arthur Gruszecki], Opole.
  69. Pisera K. (2008), Jak dawniej po Tatrach chadzano [Formerly Roaming the Tatra Mountains], Zakopane.
  70. Podróże i zjawiska przyrody (1868) [Travel and Natural Phenomena], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 298, p. 192.
  71. Podróżniczki (1897) [The Traveler], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 7, p. 134.
  72. Porębska A. (1952), "Wędrowiec" a zagadnienia plastyki. Z dziejów polskiej krytyki artystycznej w latach 1884-1887 ["The Wanderer" and Issues of Art. From the History of Polish Art Criticism during the Years 1884- 1887], "Materiały do Studiów i Dyskusji z Zakresu Teorii i Historii Sztuki, Krytyki Artystycznej oraz Badań nad Sztuką", (III), No. 2-3.
  73. Potocki A. (1911), Polska literatura współczesna [Polish Contemporary Literature]: [cz. I:] Kult zbiorowości, 1860-1890 [Cult of Community, 1860- 1890], Warszawa.
  74. Praktyczne wskazówki dla udających się na powszechną wystawę do Paryża (1867) [Practical Tips for Those Who are Going on a Universal Exhibition in Paris], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 230, 232.
  75. Rouppert K. (1913), Z dziejów Towarzystwa Tatrzańskiego (1873-1913) [The History of the Tatra Mountain Association], "Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego", vol. XXXIV.
  76. S. B. (1903), Ale gdzie, [But Where?], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 21, p. 414.
  77. S.A.-W. (1900), Amerykanie w podróży [Americans Traveling], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 14, p. 276.
  78. Siwek M. (2012) , Kraków jako centrum turystyki przyjazdowej w latach 1889-1914 [Cracow as a Tourism Center in the Years 1889-1914], Ph,D, theses written under the direction of prof. nadzw. dr. hab. Dudka D. in at Faculty of Physical Education and Sport at Bronislaw Czech University of Physical Education, Cracow, Poland.
  79. sg. (1880), Z Zakopanego [From Zakopane] "Tygodnik Powszechny", No. 37, p. 586.
  80. Simoniu L., described by Sulimierski A. (1869), Far-West Amerykański [Far- West of Ameryca], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 351, p. 195.
  81. Sk. (1896), "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 3, p. 49.
  82. Słownik literatury polskiej XIX wieku (2002) [Dictionary of Polish Literature of the 19th Century], (eds.:) Bachórz J., Kowalczykowi A., Warszawa, edition 3.
  83. Stocka A. (2007), Zdobywanie "Dzikiego Zachodu" po wojnie secesyjnej w świetle "Wędrowca" [Attaining the "Wild West" after the Civil War in Light of "The Wanderer"], "Białostockie Teki Historyczne", Vol. 5.
  84. Szybkość ruchu pasażerskiego sto lat temu i teraz (1894) [Speed of Passenger Traffic a Hundred Years Ago and Now], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 18, p. 355.
  85. Szwejkowski Z. (1932), Pierwszy etap walki o naturalizm w Polsce [The First Stage of the Struggle for Naturalism in Poland], [admission to:] Sygietyński A., Pisma krytyczne wybrane [Critical Writings Selected], Warszawa.
  86. Tchórzewska H. (1992), Artur Gruszecki i "Wędrowiec" [Artur Gruszecki and "The Wanderer"], [in:] Warszawa pozytywistów [Warsaw Positivists], (eds.:) Kulczycka-Saloni J., Ihnatowicz E., Warszawa.
  87. Toporski J. (1903), Z podróży. Luźne myśli i wrażenia [From Travel. Loose Thoughts and Impressions], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 38, pp. 745-746.
  88. Tr. (1900), "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 25, p. 492. W górach (1888) [In the Mountains], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 36, p. 432.
  89. Werytus [Skrzynecki A.] (1898), W siedzibie orłów. (Zakopane i Tatry) [The Headquarters of Eagles. (Zakkopane and the Tatra Mountains], "Wędrowiec" [The Wanderer], No. 33, p. 648.
  90. "Wędrowiec" [The Wanderer] (1899), No. 26, p. 520.
  91. "Wędrowiec" [The Wanderer] (1894), No. 17, p. 324.
  92. "Wędrowiec" [The Wanderer] (1900), No. 29, p. 573.
  93. "Wędrowiec" [The Wanderer] (1900), No. 32, p. 631.
  94. Wypych J., Obraz Chin w "Wędrowcu" 1863-1906 [The Image of China in "The Wanderer" 1863-1906], PhD theses written under the direction of prof. dr. hab. Mazana B. in Filological Faculty at the Lodzki University.
  95. Vetulani A. (1970), Malarstwo historyczne i realizm w kręgu "Wędrowca" [Historical Painting and Realism in the Circle of "The Wanderer"], Warszawa.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
0867-3888
Język
eng
URI / DOI
http://dx.doi.org/10.5604/01.3001.0012.1750
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu