BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Wróblewski Michał (Nicolaus Copernicus University)
Tytuł
The DSM as a Moving Laboratory: The Role of the Diagnostic Manual in the Stabilizing and Objectivization of Pharmaceutical Reason
Źródło
Polish Sociological Review, 2015, nr 1, s. 85-106, bibliogr. 57 poz.
Słowa kluczowe
Teoria aktora-sieci, Nauka, Medycyna, Leki, Teorie socjologiczne
Actor-network theory, Science, Medicine, Drugs, Sociological theories
Uwagi
summ.
Abstrakt
The aim of this article is to trace the paradigm shift that occurred in psychiatry in the 1970s. This change had a key impact on the social perception of health and illness. The theoretical framework of the text is actor-network theory (ANT) and science and technology studies (STS), which deal with the influence of technoscience on society. Using the model of laboratory practice produced within their framework, I attempt to show how the creation of a new diagnostic manual resembled constructing an innovation in a special environment for the purpose of achieving replicable results and controlling the invention's operation outside the context of creation. In the second part of the text I will deal with the new medical rationale, defining the concept of 'pharmaceutical reason' and linking its model of human health with the process of biomedicalization. At the end I cite research referring to the use of the diagnostic manual in medical practice.(original abstract)
Dostępne w
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach
Bibliografia
Pokaż
  1. Abriszewski, K. 2008. Poznanie, zbiorowość, polityka. Analiza teorii aktora-sieci Bruno Latoura [Knowledge, Community, Politics: Analysis of the Actor-Network Theory of Bruno Latour]. Kraków: Universitas.
  2. Afeltowicz, Ł. and Pietrowicz, K. 2008. Koniec socjologii, jaką znamy, czyli o maszynach społecznych i inżynierii socjologicznej. [The End of Sociology as We Know It] Studia Socjologiczne 3: 43-73.
  3. Afeltowicz, Ł. and Pietrowicz, K. 2013. Maszyny społeczne [Social Machines]. Warszawa: PWN.
  4. American Psychiatric Association. 1980. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (3rd edition). Washington: American Psychiatric Association.
  5. Bińczyk, E. 2012. Technonauka w społeczeństwie ryzyka [Technoscience in the Risk Society]. Toruń: Wydawnictwo UMK.
  6. Bowker, G. and Star, Susan Leigh. 1999. Sorting Things Out: Classification and Its Consequences. Cambrigde: MIT Press.
  7. Brytek-Matera, A., Charzyńska, E. 2008. 'Jak pacjentki z jadłowstrętem psychicznym radzą sobie ze stresem?' Psychoterapia ['How Do Patients with Anorexia Deal with Stress?'], Psychotherapy 4: 29-42.
  8. Callon, M. and Law, J. 1982. On Interests and their Transformation: Enrollment and Counter-Enrollment, Social Studies of Science 12: 615-625.
  9. CBOS (Public Opinion Research Center). 2010.
  10. Clarke, A., et al. 2010. Biomedicalization. A Theoretical and Substantive Introduction Technoscientific Transformations of Health, Illness, and U.S. Biomedicine, in: A. Clarke et al. (ed.), Biomedicalization, Technoscience, Health, and Illness in the U.S. Durham and London: Duke University Press, pp. 1-44.
  11. Conrad, P. 2007. The Medicalization of Society. Baltimore: The John Hopkins University Press.
  12. Cosgrove,L., Krimsky, Sheldon. 2012. A Comparison of DSM-IV and DSM-5 Panel Members' Financial Associations with Industry: A Pernicious Problem Persists. PLoS Medicine 3: 1-4.
  13. Domańska, U. 2005. Medykalizacja i demedykalizacja macierzyństwa [The Medicalization and De-Medicalization of Motherhood], in: W. Piątkowski, W. A. Brodniak (eds.), Zdrowie i choroba. Perspektywa socjologiczna [Health and Illness: The Sociological Perspective]. Tyczyn: WSSG, pp. 311-322.
  14. Domaradzki, J. 2012. Genetyka, prywatyzacja ryzyka i polityka kozła ofiarnego [Genetics, the Privatization of Risk, and the Policy of the Scapegoat], Diametros 32: 1-18.
  15. Giddens, A. 2008. Konsekwencje nowoczesności [The Consequences of Modernity]. Kraków: Jagellonian University Press.
  16. Goldacre, B. 2013. Złe leki. Jak firmy farmaceutyczne wprowadzają w błąd lekarzy i krzywdzą pacjentów [Bad Pharma: How Pharmaceutical Companies Mislead Doctors and Harm Patients]. Katowice: Sonia Draga.
  17. Healy, D. 1997. The Antidepressant Era. Cambridge: Harvard University Press.
  18. Healy, D. 2002. The Creation of Psychofarmacology. Cambridge: Harvard University Press.
  19. Heitzman, J. and Solak, M. 2007. Zespól odstawienia po lekach antydepresyjnych - problem dla lekarza i pacjenta [Withdrawal Syndrome after Anti-Depressive Drugs-a Problem for Doctor and Patient], Psychiatria Polska 5: 601-613.
  20. Horvitz, A. V. 2002. Creating Mental Illness. Chicago: Chicago University Press.
  21. Horvitz, A. V. and Mayes, R. 2005. DSM-III and the Revolution in the Classification of Mental Illness, Journal of the History of Behavioral Sciences 41: 249-267.
  22. Jackiewicz, M. and Marcinów, M. 2014. Osobowość z pogranicza - ujęcie historyczne w kontekście zmian w DSM-V [Borderline Personality-the Historical View in the Context of Changes in DSM-V], Psychoterapia 1: 17-33.
  23. Kirk, S. A. and Kutchins, H. 1992. The Selling of DSM: The Rhetoric of Science in Psychiatry. New Brunswick: Transaction Publishers.
  24. Klasa, K. et al. 2013. Dyskusja nad klasyfikacją zaburzeń seksualnych w DSM-V a trendy badawcze w obszarze seksuologii w Polsce [Discussion of the Classification of Sexual Disorders in DSM-V and Research Trends in Sexology in Poland], Psychiatria Polska 6: 1133-1142.
  25. Kuhn, T. S. 2009. Struktura rewolucji naukowych [The Structure of Scientific Revolutions]. Warszawa: Aletheia.
  26. Lakoff, A. 2005. A Pharmaceutical Reason. Knowledge and Value in Global Psychiatry. Cambridge: Cambridge University Press.
  27. Latour, B. 1987. Science in Action: How to Follow Scientists and Engineers through Society. Cambridge Massachusetts: Harvard University Press.
  28. Latour, B. 1988. The Pasteurization of France. Cambridge: Harvard University Press.
  29. Latour, B. 1992. Where Are the Missing Masses? The Sociology of a Few Mundane Artifacts, in: W. E. Bijker, J. Law (eds.), Shaping Technology/Building Society: Studies in Sociotechnical Change. Cambridge: MIT Press, pp. 225-258.
  30. Latour, B. 2009. Dajcie mi laboratorium a poruszę świat [Give Me a Laboratory and I Will Raise the World], Teksty Drugie 1-2: 163-192.
  31. Latour, B. 2010. Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do Teorii Aktora-Sieci [Reassembling the Social: An Introduction to Actor-Network Theory]. Kraków: Universitas.
  32. Latour, B. 2011. Nigdy nie byliśmy nowocześni [We Were Never Modern], Warszawa: Oficyna Naukowa.
  33. Law, J. 1986. On Power and Its Tactics: a View from the Sociology of Science, The Sociological Review 34: 1-38.
  34. Łojko, D., Suwalska, A. and Rybakowski, J. 2014. Dwubiegunowe zaburzenia nastroju i zaburzenia depresyjne w klasyfikacji DSM-5 [Bipolar Disorder and Depressive Disorder in the DSM-5 Classification], Psychiatria Polska 2: 245-260.
  35. Madej, A. 2010. Techniki i metody poznawczo-behawioralne w terapii schematu zaburzeń osobowości [Techniques and Behavioral-Cognitive Methods in the Therapy Regimen of Personality Disorders], Psychoterapia 1: 53-66.
  36. Majchrowska, A. 2010. Socjologiczne mechanizmy medykalizacji zdrowia w społeczeństwie ponowoczesnym. Próba analizy na przykładzie społeczeństwa polskiego [Sociological Mechanisms of the Medicalization of Health in Modern Society: An Attempt at Analysis Using the Example of Polish Society], in: K. Popielski, M. Skrzypek, E. Albińska (eds.), Zdrowie i choroba w kontekście psychospołecznym [Health and Illness in the Psycho-Social Context]. Lublin: Catholic University of Lublin Press, pp. 229-243.
  37. Millward, B. 2013. Zjawisko używania przez młodzież w celach pozamedycznych leków nasennych i uspokajających z grupy benzodiazepin oraz leków dostępnych bez recepty zawierających dekstrometorfan, pseudoefedrynę/efedrynę oraz kodeinę [The Phenomenon of Young People Using Hypnotics and Sedatives of the Benzodiazepine Group and Over-the-Counter Drugs Containing Dextrometorphane, Pseudoephedrine/Ephedrine and Codeine for Non-Medical Uses].
  38. Moyniham, R.,Cassels, A. 2005. Selling Sickness: How Drug Companies are Turning Us All into Patients. Crow Nest: Allen & Unwin.
  39. Nowakowska, L. 2013. Medykalizacja a granice odpowiedzialności jednostek w ponowoczesnej rzeczywistości [Medicalization and the Limits of Individual Responsibility in Post-Modern Conditions], in: M. Skrzypek (ed.), Socjologia medycyny w multidyscyplinarnych badaniach humanizujących biomedycynę [Medical Sociology in Multi-Disciplinary Studies Humanizing Biomedicine]. Lublin: Catholic University of Lublin Press, pp. 235-245.
  40. Nowakowski, M. 2013. Zjawisko medykalizacji na przykładzie nieśmiałości w ujęciu socjologii medycyny [The Phenomenon of Medicalization in the Example of Shyness in the View of the Sociology of Medicine], in: M. Skrzypek (ed.), Socjologia medycyny w multidyscyplinarnych badaniach humanizujących biomedycynę [Medical Sociology in Multi-Disciplinary Studies Humanizing Biomedicine]. Lublin: Catholic University of Lublin, pp. 247-261.
  41. Polak, P. 2011. Nowe formy korupcji. Analiza socjologiczna sektora farmaceutycznego w Polsce [New Forms of Corruption: A Sociological Analysis of the Pharmaceutical Sector in Poland]. Kraków: Nomos.
  42. Rafalovich, A. 2005. Exploring Clinician Uncertainty in the Diagnosis and Treatment of Attention Deficyt Hyperactive Disorder, Sociology of Helath & Illness 27: 305-323.
  43. Reed, G. M. et al. 2012. Globalny sondaż WPA-WHO dotyczący postaw psychiatrów wobec klasyfikacji zaburzeń psychicznych [Global Survey of the WPA-WHO on Psychiatrists' Attitudes to the Classification of Mental Disorders], Postępy Psychiatrii i Neurologii 21: 7-22.
  44. Sadler, J. Z. et al. 1994. On Values in Recent American Psychiatric Classification, Journal of Medical Philosophy 19: 261-277.
  45. Sojak, R. 2004. Paradoks antropologiczny [An Anthropological Paradox]. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  46. Sokołowska, M. 1986. Socjologia medycyny [Sociology of Medicine]. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
  47. Sokołowska, M. 2009. Socjologia medycyny [Sociology of Medicine], in: A. Ostrowska (ed.), Socjo-logia medycyny. Podejmowane problemy, kategorie analizy [Sociology of Medicine: The Issues and Categories of Analysis]. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, pp. 21-39.
  48. Star, S. L. 1999. The Ethnography of Infrastructure, American Behavioral Scientist 3: 377-391.
  49. Szewczuk-Bogusławska, M. and Flisiak-Antonijczuk, H. 2013. Czy zmiany kryteriów diagnostycznych ułatwi rozpoznanie ADHD w Polsce? [Does the Change in Diagnostic Criteria Facilitate the Recognition of ADHD in Poland?], Psychiatria Polska 2: 293-302.
  50. Wciórka, J. (ed.). 2008. Kryteria diagnostyczne według DSM-IV-TR [Diagnostic Criteria According to the DSM-IV-TR]. Warszawa: Elsevier Urban & Partner.
  51. Wooley, O. 2010. Diagnostic Ambivalence: Psychiatric Workarounds and the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Sociology of Health and Illness 3: 452-469.
  52. Wróblewski, M. 2011. Choroba jako hybryda. ADHD w świetle teorii aktora-sieci i asocjologii [Illness as a Hybrid: ADHD in the Light of the Actor-Network Theory and Asociology], Studia Socjologiczne 4: 121-153.
  53. Wróblewski, M. 2013. Wyzwanie biomedykalizacji. Socjologia medycyny oraz socjologia zdrowia i choroby podszyte teorią aktora-sieci [The Challenge of Biomedicalization: The Sociology of Medicine and the Sociology of Health and Illness Lined with the Actor-Network Theory], Przegląd Kulturoznawczy 1: 67-84.
  54. Young, A. 1995. The Harmony of Illusions: Inventing Post-Traumatic Stress Disorder. Princeton: Princeton University Press.
  55. http://www.pocieszka.pl/index.php?page=dsm&menu=szkolenia [accessed: 22.06.2014].
  56. https://www.usosweb.uj.edu.pl/kontroler.php?_action=actionx:katalog2/przedmioty/pokazGrupyZajec(zaj_cyk_id:261980) [dostęp: 22.06.2014].
  57. http://www.pzh.gov.pl/page/fileadmin/user_upload/aktualnosci/ezop/BACKGROUNDER_KONFERENCJA PRASOWA PROJEKTU EZOP.pdf [accessed: 22.06.2014].
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
1231-1413
Język
eng
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu