BazEkon - Biblioteka Główna Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie

BazEkon home page

Meny główne

Autor
Utracka Dorota (Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu)
Tytuł
Między humanizacją a urzeczowieniem : homo consumens jako generator znaczeń kulturowych
Between Humanisation and Reification : Homo Consumens as a Creator of Cultural Meanings
Źródło
Konińskie Studia Społeczno-Ekonomiczne, 2015, T. 1, nr 3, s. 243-275, bibliogr. 74 poz.
Słowa kluczowe
Filozofia człowieka, Antropologia, Konsumpcja
Human philosophy, Anthropology, Consumption
Uwagi
summ.
Abstrakt
Aktualizowana przez współczesną antropologię codzienności czy antropologię rzeczy hermeneutyka przedmiotowości stara się niejako na nowo objaśniać naturę człowieka, który w poszukiwaniu utożsamienia znajduje siebie zapośredniczonego przez to, co wobec niego zewnętrzne. Ten kierunek filozofii kultury rozwija się w myśl przekonania, że autointerpretacja i doświadczenie samego siebie dokonują się za pośrednictwem innych ludzi i rzeczy. Droga do wewnątrz wymaga punktu oparcia na zewnątrz. Świat społeczny opisywany świadectwami kultury materialnej znajduje swe uzasadniania w projektach tzw. humanistyki nieantropocentycznej, zakładającej zwrot ku rzeczom jako korelatom praktyk pamięci kulturowej, badania tożsamości lokalnych, antropologicznych mikrohistorii, praktyk działań społecznych i zachowań ekonomicznych czy aktów psychologiczno-behawioralnych. Stąd droga myślenia o rzeczach prowadzi od nieruchomego świata materii w stronę wiedzy społecznej i humanistycznej. (fragment tekstu)

The article presents the attempt of study on a broadly speaking figure of homo consumens presented in the following context: new studies on materiality, methodological basis of everyday life anthropology and object anthropology, the function of reism discourse on the studies of consumption culture imaginarium, psycho-sociological concept of consumerism semiology. The conducted analyses deal with four mutually complemented fields. They concern: the position of a human being in the world of fluidity of things and meaning changeability, postmodernist issue of corporeality included in the consumption gears, the role of postmodernist community rites building the meaning of consumption culture and the function of contemporary models of objectification, commoditization, networking and technologization of consumption society. (original abstract)
Pełny tekst
Pokaż
Bibliografia
Pokaż
  1. Ankersmit F.R., Narracja, reprezentacja, doświadczenie, Studia z teorii historiografii, red. i wstęp. E. Domańska, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2004.
  2. Appadurai A., Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, przeł. Z. Pucek, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2005.
  3. Baran B., Saga Heideggera, Wydawnictwo Interesse, Kraków 1999.
  4. Barański J., Świat rzeczy: zarys antropologiczny, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007.
  5. Barber B.R., Skonsumowani: jak rynek psuje dzieci, infantylizuje dorosłych i połyka obywateli, przeł. H. Jankowska, Wydawnictwo MUZA, Warszawa 2008.
  6. Barber B.R., Dżihad kontra McŚwiat, przeł. H. Jankowska, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2013.
  7. Baudrillard J., Pakt jasności. O inteligencji zła, przeł. S. Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2005.
  8. Baudrillard J., Przejrzystość zła. Esej o zjawiskach skrajnych, przeł. S. Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2009.
  9. Baudrillard J., Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2006.
  10. Bauman Z., Konsumowanie życia, przeł. M. Wyrwas-Wiśniewska, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009.
  11. Bauman Z., Ponowoczesne przygody ciała, w: Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, opr. A. Chałupnik, J. Jaworska, J. Kowalska-Leder, I. Kurz, M. Szpakowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
  12. Bauman Z., Wieloznaczność nowoczesna. Nowoczesność wieloznaczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.
  13. Blumenberg H., Rzeczywistości, w których żyjemy. Rozprawy i jedno przemówienie, Oficyna Naukowa, Warszawa 1997.
  14. Blumer H., Interakcjonizm symboliczny: perspektywa i metoda, przeł. G. Woroniecka, Wydawnictwo Nomos, Warszawa 2007.
  15. Burszta W.J., Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 1998.
  16. Chyła W., (Niematerialne) wtórniki, medialne (klony), wirtualne (awatary): problematyka tożsamości w elektronicznej erze kultury, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2000.
  17. Chyła W., Tożsamość medialna, tożsamość wirtualna, tożsamość merkantylizująca popędy, w: Dylematy wielokulturowości, red. W. Kalaga, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2004.
  18. Dant T., Kultura materialna w rzeczywistości społecznej: wartości, działania, style życia, przeł. i red. J. Barański, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007.
  19. Debord G., Społeczeństwo spektaklu oraz rozważania o społeczeństwie spektaklu, przeł. i wstęp M. Kwaterko, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2006.
  20. Domańska E., Humanistyka nie-antropocentryczna a studia nad rzeczami, "Kultura Współczesna" 2009, nr 1.
  21. Domańska E., Problem rzeczy we współczesnej archeologii, w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Wyd. Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2008.
  22. Droit R.P., 51 zabaw (z) rzeczami. Doświadczenie rzeczywistości, przeł. E. Urscheler, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2005.
  23. Edensor T., Tożsamość narodowa, kultura popularna i życie codzienne, przeł. A. Sadza, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.
  24. Featherstone M., Ciało w kulturze konsumpcyjnej, przeł. I. Kurz, w: Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, opr. A. Chałupnik, J. Jaworska, J. Kowalska-Leder, I. Kurz, M. Szpakowska, Wydawnictwo Uniwersytetu War-szawskiego, Warszawa 2008.
  25. Formy przemocy w kulturze współczesnej, red. H. Mamzer, Wydawnictwo UAM, Poznań 2006.
  26. Fromm E., Anatomia ludzkiej destrukcyjności, przeł. J. Karłowski, Wydawnictwo REBIS, Poznań 1999.
  27. Gadżety popkultury. Społeczne życie przedmiotów, red. W. Godzic i M. Żakowski, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007.
  28. Gennep A. van, Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii, przeł. B. Biały, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2006.
  29. Godzic W, Oglądanie i inne przyjemności kultury popularnej, Wydawnictwo Universitas, Kraków 1996.
  30. Goffman E, Człowiek w teatrze życia codziennego, przeł. H. Datner-Śpiewak, P. Śpiewak, Wydawnictwo ALETHEIA, Warszawa 2008.
  31. Habermas J., Teoria działania komunikacyjnego, t. 1. Racjonalność działania a racjonalność społeczna, przeł. A.M. Kaniowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa1991.
  32. Heidegger M., Drogi lasu, Wydawnictwo ALETHEIA, Warszawa 1997.
  33. Heidegger M, Rzecz, przeł. J. Mizera, Principia: pisma koncepcyjne z filozofii i socjologii teoretycznej, 1996, t. 16-17.
  34. Hilsbecher W., Tragizm, absurd, paradoks. Eseje, przeł. S. Błaut, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1972.
  35. Homo consumens. Kultura konsumpcji, red. M. Dziura, E. Wolanin-Jarosz, Wydawnictwo KUL, Lublin 2014.
  36. Horney K., Neurotyczna osobowość naszych czasów, przeł. H. Grzegołowska, Wydawnictwo REBIS, Poznań 1976.
  37. Jameson F., Postmodernizm i społeczeństwo konsumpcyjne, przeł. P. Czapliński, w: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R. Nycz, Wydawnictwo Universitas, Kraków 1997.
  38. Johansen U., Etnologiczne badania nad artefaktami w końcu XX wieku, przeł. B. Linette "Lud" 1996, t. 80.
  39. Kluczyńska U., Iksy - pokolenie konsumentów, antykonsumentów, czyli styl życia, w: "Nowy wspaniały świat?" Moda, konsumpcja i rozrywka jako nowe style życia, red. nauk. W. Muszyński, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2009.
  40. Krajewski M., Ludzie i przedmioty - relacje i motywy przewodnie, w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2008.
  41. Krajewski M., W stronę socjologii przedmiotów, w: W cywilizacji konsumpcyjnej, red. M. Golka, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2004.
  42. Kopytoff I., Kulturowa biografia rzeczy: utowarowienie jako proces, przeł. E. Klekot, w: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, red. M. Kempny, E. Nowicka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004.
  43. Kowalski A.P., Kulturoznawcza genealogia kategorii materialności rzeczy, w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Wyd. Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2008.
  44. Kowalski P., Popkultura i humaniści. Daleki od kompletności remanent spraw, poglądów i mistyfikacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.
  45. Kundera M., Powolność, przeł. M. Bieńczyk, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997.
  46. Łagoda J., Zbiór obcych czy efemeryczna wspólnota? Refleksja nad typem człowieka w kontekście kultury konsumpcyjnej, w: Kultura popularna, red. W. Godzic, Wydawnictwo Rabid, Kraków 2002.
  47. Maffesoli M., Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych, przeł. M. Bucholc, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
  48. Mauss M., Socjologia i antropologia, przeł. M. Król, K. Pomian, J. Szacki, Wydawnictwo KR, Warszawa 1973.
  49. Mathews G., Supermarket kultury. Globalna kultura - jednostkowa tożsamość, przeł. E. Klekot, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2005.
  50. Miczka-Pajestka M., Hybrydyzacja ponowoczesnych stylów życia. Problem konsumpcyjnego "bycia w świecie", w: "Nowy wspaniały świat?" Moda, konsumpcja i rozrywka jako nowe style życia, red. nauk. W. Muszyński, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2009.
  51. McLuhan M., Zrozumieć media. Przedłużenie człowieka, przeł. N. Szczucka, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2004.
  52. Mitologie popularne. Szkice z antropologii współczesności, red. J. Czaja Wydawnictwo Universitas, Kraków 1994.
  53. Nowalska-Kapuścik N., Czy konsumpcja ma płeć? O znaczeniu płci w społeczeństwie konsumpcyjnym, w: "Nowy wspaniały świat?" Moda, konsumpcja i rozrywka jako nowe style życia, red. nauk. W. Muszyński, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2009.
  54. Olsen B., W obronie rzeczy. Archeologia i ontologia przedmiotów, przeł. B. Shallcross, Wydawnictwo Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2013.
  55. Passerini L., Ambiwalencja wizerunku kobiety w kulturze masowej, przeł. J. Jaworska, w: Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, opr. A. Chałupnik, J. Jaworska, J. Kowalska-Leder, I. Kurz, M. Szpakowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
  56. H. Plessner, Pytanie o "conditio humana": wybór pism, opr. Z. Krasnodębski, przeł. M. Łukasiewicz i Z. Krasnodębski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1988.
  57. Pitrus A., Znaki na sprzedaż. W stronę integracyjnej teorii reklamy, Wydawnictwo Rabid, Kraków 2000.
  58. Rakowski T., Zbiory, zliczenia, przedmioty przejściowe. Żywioł materialności w poznaniu antropologicznym, w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Wyd. Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2008.
  59. Rakowski T., Wstęp do numeru: Antropologia rzeczy, "Kultura Współczesna" 2009, nr 1.
  60. Ritzer G., Magiczny świat konsumpcji, przeł. L. Stawowy, Wydawnictwo MUZA, Warszawa 2001.
  61. Sierocki R., Kultury rzeczy, w: Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, red. J. Kowalewski, W. Piasek, M. Śliwa, Wyd. Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2008.
  62. Simmel G., Socjologia, przeł. M. Łukasiewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975.
  63. Sulima R., Antropologia codzienności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2000.
  64. Szlendak T., Leniwe maskotki, rekiny na smyczy. W co kultura konsumpcyjna przemieniła mężczyzn i kobiety? Wydawnictwo Jacek Santorski & Co, Warszawa 2005.
  65. Tarkowski A., Gizmoizacja i zbawienność designu, "Kultura Popularna" 2006, nr 2.
  66. Tomasiewicz J., Neotrybalizm: powrót do plemienia, "Zielone Brygady. Pismo Ekologów" 1999, nr 14.
  67. Utracka D., Demontaż geografii. Glokacja i hybrydy tożsamości we współczesnej refleksji kulturowej, w: "Pod wielkim dachem nieba". Granice, migracje i przestrzeń we współczesnym społeczeństwie, red. nauk. W. Muszyński, E. Sikora, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2009.
  68. Utracka D., Rytuał - dialog - zmysły. Rozważania o antropologii jedzenia, w: "Nowy wspaniały świat?" Moda, konsumpcja i rozrywka jako nowe style życia, red. nauk. W. Muszyński, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2009.
  69. Utracka D., Fraktalny obraz świata. Metafory chaosu w ponowoczesnej filozofii kultury (Deleuze, Guattari, Virilio, Baudrillard), w: Efekt motyla 2. Humaniści wobec metaforyki teorii chaosu, red. D. Heck i K. Bakuła, Księgarnia Akademicka, Kraków 2012.
  70. Wieczorkiewicz A., Apetyt turysty. O doświadczaniu świata w podróży, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2008.
  71. Wiśniewska L., Kultura i kontrkultura (w perspektywie mitów i paradygmatów), w: Granice w kulturze, red. A. Radomski, R. Bomba, Wydawnictwo Portalu Wiedza i Edukacja, Lublin 2010.
  72. W stronę socjologii przedmiotów, red. M. Krajewski, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005.
  73. Wolf N., Mit piękności, przeł. B. Limanowska, w: Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, opr. A. Chałupnik, J. Jaworska, J. Kowalska-Leder, I. Kurz, M. Szpakowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
  74. Wyobraźnia symboliczna. Horyzonty - źródła - dynamika, red. R. Drozdowski, M. Krajewski, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2008.
Cytowane przez
Pokaż
ISSN
2391-8632
Język
pol
Udostępnij na Facebooku Udostępnij na Twitterze Udostępnij na Google+ Udostępnij na Pinterest Udostępnij na LinkedIn Wyślij znajomemu