BazEkon - The Main Library of the Cracow University of Economics

BazEkon home page

Main menu

Author
Fajfer Władysław
Title
Koncepcja podaży współczesnego pieniądza
Concept of a Modern Money Supply
Source
Bank i Kredyt, 1999, nr 6, s. 72-86, tab., schematy, przypisy
Keyword
Pieniądz, Podaż pieniądza, Banki centralne
Money, Money supply, Central banks
Note
summ.
Abstract
Artykuł dotyczy propozycji daleko idących zmian w podaży współczesnego pieniądza. Przez podaż pieniądza autor rozumie nie zasoby znajdującego się w obiegu pieniądza, jak to obecnie ma miejsce, a ofertę jego udostępnienia zainteresowanym jednostkom gospodarującym. W podaży pieniądza powinno się wyraźnie wyodrębniać podaż pieniądza wymienno-płatniczego i podaż pieniądza oszczędnościowo-pożyczkowego, a w ramach każdej z nich podaż pierwotną i wtórną. W zakresie pierwotnej podaży pieniądza wymienno-płatniczego, decydującej w obiegu pieniądza w ogóle, postuluje się nowe następujące rozwiązania:
- jedynym emitentem omawianego pieniądza powinien być bank centralny;
- emisyjny kredyt banku centralnego może być udzielany tylko bankom komercyjnym poprzez zasilanie ich rachunków a vista; zgromadzone na tych rachunkach środki powinny służyć zasilaniu obiegu pieniądzem gotówkowym oraz do rozliczeń międzybankowych;
- na podstawie i do wysokości pozyskanego kredytu emisyjnego banki komercyjne uruchamiają wtórną podaż pieniądza wymienno-płatniczego;
- każde przemieszczenie pieniądza wymienno-płatniczego między jednostkami obsługiwanymi przez różne banki pociąga za sobą rozliczenia międzybankowe, środkami na ich rachunkach a vista w banku centralnym.
Podaż pieniądza oszczędnościowo-pożyczkowego to podaż środków nie wydatkowanych w określonym czasie na konsumpcję lub odtworzenie i powiększenie majątku produkcyjnego lub konsumpcyjnego. Dzieli się także na podaż pierwotną, czyli kreującą oszczędności, i wtórną, polegającą na ponownym udostępnianiu i wykorzystywaniu oszczędności. Na szczególną uwagę i krytyczną ocenę zasługuje kreowanie pieniądza w trybie operacji walutowo-wymiennych. Praktyki tej należałoby całkowicie zaniechać i wprowadzić w tym zakresie następujące zasady:
- towarowość walut, czyli uznania każdej waluty za takie samo dobro jak wszystkie inne dobra ekonomiczne,
- wymienialności walut według potrzeb i możliwości zainteresowanych stron, łącznie z likwidacją obowiązku odkupywania i sprzedaży walut przez bank centralny,
- dowolnego przechowywania pozyskanych walut i dysponowania nimi,
- rynkowego trybu ustalania kursów walutowych. (abstrakt oryginalny)

The article deals with a proposal of far-reaching changes in the supply of modern money. According to the author, money supply means an offer to make the money available to interested entities rather than the stock of money in circulation. Money supply should explicitly differentiate between the supply of money used for exchange and payment purposes and the money used for savings/lending purposes, and between primary and secondary supply within each group. In case of the primary supply of the first group, being of a decisive nature in the circulation of money in general, the following new solutions are proposed:
- Central bank should be the sole issuer of the above named money;
- Central bank credit may be extended only to commercial banks through transfers into their current accounts; funds accumulated in these accounts should be used to supplement the circulation with the cash money and for interbank settlements purposes;
- Based on and up to the amount of the credit received commercial banks launch secondary supply of money;
- Each transfer of money between entities serviced by various banks results in interbank settlements performed with the money accumulate in current accounts with the central bank.
The supply of savings/lending money refers to the supply of funds not spent on consumption or reproduction and increase of the capital or consumption assets in a given time. It can also be broken down by primary, or savings creating, and secondary, i.e. use of savings, supply. Particular attention should be paid and critical evaluation given to the creation of money through banking foreign currency and exchange operations. This practice should be completely eliminated, and the following principles should be introduced:
- Goods-like nature of currencies, i.e. each currency should be considered to be same good as all other economic goods.
- Convertibility of currencies according to needs and capacity of interested parties, including elimination of the obligation to purchase and sell currencies by the central bank.
- Unrestricted maintenance and use of currencies accumulated.
- Market-driven fixing of exchange rates. (original abstract)
Accessibility
The Main Library of the Cracow University of Economics
The Library of Warsaw School of Economics
The Library of University of Economics in Katowice
The Main Library of Poznań University of Economics and Business
The Main Library of the Wroclaw University of Economics
Cited by
Show
ISSN
0137-5520
Language
pol
Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on Pinterest Share on LinkedIn Wyślij znajomemu